Trường THCS Tân Hiệp

Kế hoạch bài dạy Ngữ Văn 8

Tuần: 1
Tiết : 1-2

Ngày soạn:
Ngày dạy:
BÀI 1: NHỮNG GƯƠNG MẶT THÂN YÊU
Văn bản 1: TRONG LỜI MẸ HÁT
Trương Nam Hương

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Một số yếu tố về vần, nhịp, bố cục của bài thơ.
- Những hình ảnh đặc sắc trong bài thơ.
- Cảm hứng chủ đạo của bài thơ.
- Cách thể hiện hình ảnh người mẹ trong bài thơ này với cách thể hiện hình ảnh người mẹ
trong bài thơ khác.
2. Năng lực
a. Năng lực đặc thù
- Nhận biết và phân tích nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, bố cục, mạch
cảm xúc; nhận biết và phân tích được vai trò của tưởng tượng trong tiếp nhận văn học.
- Nhận biết và phân tích được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc thông
qua hình thức nghệ thuật; phân tích được một số căn cứ để xác định chủ đề, nhận biết và
phân tích được tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của người viết thể hiện qua văn bản.
- Nhận xét được nội dung phản ánh cách nhìn, cuộc sống, con người của tác giả trong VB
văn học.
- Nhận biết được đặc điểm và tác dụng của từ tượng hình, từ tượng thanh; sử dụng được
những đơn vị từ ngữ này trong giao tiếp.
- Bước đầu biết làm một bài thơ sáu chữ, bảy chữ; viết đoạn văn nghi lại cảm nghĩ về một
bài thơ tự do.
- Nghe và tóm tắt được nội dung thuyết trình của người khác.
b. Năng lực chung
- Giao tiếp và hợp tác: Kỹ năng giao tiếp và hợp tác nhóm với các thành viên khác.
- Tự chủ và tự học, biết thu thập thông tin và giải quyết vấn đề được đặt ra
3. Phẩm chất
- Yêu thương con người, yêu thiên nhiên.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- Sách giáo khoa, Sách giáo viên
- Máy chiếu, máy tính
- Giấy A0 hoặc bảng phụ
- Phiếu học tập.
- Tri thức ngữ văn
- Một số video, hình ảnh liên quan đến nội dung bài học.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định lớp:
GV: Nguyễn Thị Huyền
2024

Trang….

Năm học: 2023 -

Trường THCS Tân Hiệp

Kế hoạch bài dạy Ngữ Văn 8

Lớp 8A2:……………….
2. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3. Bài mới
PHẦN TRI THỨC ĐỌC HIỂU
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu:
- Tạo hứng thú, tâm thế kết nối học sinh vào chủ đề bài học.
b. Nội dung: GV chiếu video “Người gieo mầm xanh” yêu cầu HS theo dõi và trả lời câu hỏi
liên quan đến chủ đề bài học.
c. Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện
Sản phẩm dự kiến
Chuyển giao nhiệm vụ
- Chia sẻ của HS: Thầy cô, bạn bè, ngôi
GV chiếu video “Người gieo mầm xanh” yêu trường thân thuộc.
cầu HS theo dõi và trả lời câu hỏi:
Video giúp em gợi nhớ đến những gương mặt
thân thuộc nào?
Thực hiện nhiệm vụ
- HS hoạt động cá nhân và trả lời câu hỏi.
GV theo dõi, quan sát HS.
Báo cáo/ Thảo luận
- Yêu cầu HS trình bày ý kiến cá nhân.
Kết luận/ nhận định
- GV nhận xét câu trả lời; chốt kiến thức,
chuyển dẫn vào chủ đề bài học.
Cuộc sống xung quanh ta có bao điều đáng nhớ: gương mặt thân yêu của người thân, của
thầy cô, bạn bè; ánh trăng lấp lánh trên dòng sông; vạt nắng trước thềm nhà… tất cả những
điều đó làm nên sự giàu có trong tâm hồn chúng ta. Nhiều gương mặt thân yêu, khoảnh khắc
kì diệu của cuộc sống đã được thể hiện sinh động trong các vần thơ. Bài học này sẽ giúp em
cảm nhận điều đó qua các bài thơ sáu chữ, bảy chữ.
d. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
a. Mục tiêu: Đặc điểm văn bản thơ sáu chữ, bảy chữ.
b. Nội dung: Gv đặt câu hỏi HS trả lời
c. Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện
Sản phẩm dự kiến
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
TRI THỨC ĐỌC HIỂU :
GV đặt câu hỏi:
Thơ sáu chữ, bảy chữ
1. Thế nào là thơ sáu chữ, bảy chữ ?
1. Thơ sáu chữ, bảy chữ
GV chiếu 2 khổ thơ của bài thơ 6 chữ và 7 chữ lên giảng giải - Thơ 6 chữ là thể thơ mỗi
giúp HS hiểu rõ về số câu, số chữ, vần, nhịp thơ 6 chữ, bảy dòng có 6 chữ. Thơ 7 chữ là
GV: Nguyễn Thị Huyền
2024

Trang….

Năm học: 2023 -

Trường THCS Tân Hiệp

Kế hoạch bài dạy Ngữ Văn 8

chữ.
Thơ sáu chữ
Nhà mình sát đường/ họ đến
Có cho/ thì có là bao
Con không bao giờ/ được hỏi
Quê hương họ ở/ nơi nào
(Dặn con – Trần Nhuận Minh)
Thơ 7 chữ
Tà áo nâu/in giữa cánh đồng
Gió chiều cuốn bụi/ bốc sau lưng
Bóng u/ hay bóng người thôn nữ
Cúi nón mang đi/ cặp má hồng
(Đường về quê mẹ - Đoàn Văn Cừ)
2. Nhớ lại kiến thức về vần chương trình ngữ văn 7 cho biết:
Thế nào là vần chân, vần lưng?
- Vần liền là gì? Vần cách là gì ?
GV đưa khổ thơ mẫu hướng dẫn HS cách nhận biết vần :
Đâu những chiều sương phủ bãi đồng
Lúa mềm xao xác ở ven sông
Vẳng lên trong tiếng xe lùa nước
Một giọng hò đưa hố não nùng
=> Vần liền (sông – đồng)
Con nghe dập dờn sóng lúa
Lời ru hóa hạt gạo rồi
Thương mẹ một đời khốn khó
Vẫn giàu những tiếng ru nôi.
=> Vần cách (rồi – nôi)
3. Bố cục bài thơ là gì?
GV trình chiếu bài thơ: Mẹ (Đỗ Trung Lai) hướng dẫn HS:
Xác định bố cục văn bản
Bố cục:
- 4 khổ thơ đầu: hình ảnh mẹ trong sự đối sánh với hàng cau.
- Khổ cuối: cảm xúc của người con.
- Thế nào là mạch cảm xúc của bài thơ?
GV tiếp tục trình chiếu bài thơ: Mẹ (Đỗ Trung Lai) hướng
dẫn HS: Xác định mạch cảm xúc bài thơ. (Mạch cảm xúc:
Từ hình ảnh mẹ đặt trong sự đối sánh với hàng cau người
con bày tỏ cảm xúc thương xót, yêu thương, kính trọng mẹ.)
- Thế nào là cảm hứng chủ đạo của bài thơ?
- GV tiếp tục trình chiếu bài thơ: Mẹ (Đỗ Trung Lai) hướng
dẫn HS hiểu về cảm hứng chủ đạo. (Cảm hứng chủ đạo:
GV: Nguyễn Thị Huyền
2024

Trang….

thể thơ mỗi dòng có 7 chữ.
Mỗi mỗi bài gồm nhiều khổ,
mỗi khổ gồm có 4 dòng thơ
và cũng cách gieo vần ngắt
nhịp đa dạng.
2. Vần
- Vần chân (gieo cuối câu),
vần lưng (gieo giữa câu).
- Vần liền và vần cách (thuộc
vần chân)
+ Vần liền là tiếng cuối của 2
dòng thơ liên tiếp vần với
nhau.
+ Vần cách là tiếng cuối của 2
dòng thơ cách nhau vần với
nhau.
3. Bố cục, mạch cảm xúc và
cảm hứng chủ đạo của bài
thơ
- Bố cục là sự tổ chức, sắp
xếp các phần, các đoạn thơ
theo một trình tự nhất định,
giúp người đọc có cái nhìn
tổng quát, biết vị trí và ranh
giới từng phần.
- Mạch cảm xúc là sự tiếp
nối, sự vận động của cảm xúc
trong bài thơ.
- Cảm hứng chủ đạo là trạng
thái cảm xúc mãnh liệt,
thường gắn với tư tưởng và
đánh giá nhất định được thể
hiện xuyên suốt tác phẩm, tác
động đến cảm xúc của người
đọc.
4. Vai trò của trí tưởng
tượng trong tiếp nhận văn
học
- Tác phẩm văn học là sản
phẩm của trí tưởng tượng,
sáng tạo, được thể hiện bằng
Năm học: 2023 -

Trường THCS Tân Hiệp

Kế hoạch bài dạy Ngữ Văn 8

Cảm hứng xót thương, day dứt, xen lẫn bất lực, nuối tiếc khi
nhận ra dấu ấn thời gian và những vất vả cuộc đời in hằn lên
bóng dáng mẹ.)
- GV chiếu đoạn thơ:
Em bé ngồi nhìn ta ruộng lúa
Trời tối trên đầu hè. Nửa vầng trăng non
Em bé nhìn vầng trăng,
nhưng chưa nhìn thấy mẹ
Mẹ lẫn trên cánh đồng
Đồng lúa lẫn vào đêm
Ngọn lửa bếp chưa nhen
Căn nhà tranh trống trải
Đợi mẹ - Vũ Quần Phương
- Em tưởng tượng ra cảnh gì được gợi tả từ đoạn thơ trên?
- Dựa vào đâu em có thể tượng tượng như vậy?
- Từ đó em hiểu trí tưởng tượng có vai trò như thế nào trong
việc tiếp cận văn học.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ.
- HS hoạt động cá nhân, lắng nghe, theo dõi, suy nghĩ trả lời.
- GV theo dõi, quan sát HS
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
- Gọi cá nhân HS trả lời câu hỏi

ngôn từ. Khi đọc văn bản,
người đọc cần huy động nhận
thức, trải nghiệm, sử dụng các
giác quan để tái hiện trong
tâm trí mình hình ảnh con
người hay bức tranh đời sống
mà nhà văn, nhà thơ khắc họa
trong văn bản. Nhờ khả năng
tưởng tượng người đọc có thể
hiểu và cảm nhận văn bản đầy
đủ, sâu sắc hơn.

Bước 4: Kết luận, nhận định.
- GV nhận xét câu trả lời và chốt kiến thức, giảng giải những
điều phức tạp.
d. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
ĐỌC VĂN BẢN VÀ THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
Tiết: Văn bản 1:
TRONG LỜI MẸ HÁT
(Trương Nam Hương)
I. Mục tiêu
1. Về năng lực:
a. Năng lực đặc thù
- Nhận biết và phân tích nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, bố cục, mạch
cảm xúc; nhận biết và phân tích được vai trò của tưởng tượng trong tiếp nhận văn học.
- Nhận biết và phân tích được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc thông
qua hình thức nghệ thuật; phân tích được một số căn cứ để xác định chủ đề, nhận biết và
phân tích được tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của người viết thể hiện qua văn bản.
- Nhận xét được nội dung phản ánh cách nhìn, cuộc sống, con người của tác giả trong VB
văn học.
GV: Nguyễn Thị Huyền
2024

Trang….

Năm học: 2023 -

Trường THCS Tân Hiệp

Kế hoạch bài dạy Ngữ Văn 8

b. Năng lực chung
- Giao tiếp và hợp tác: Kỹ năng giao tiếp và hợp tác nhóm với các thành viên khác.
- Tự chủ và tự học, tự thu thập, tổng hợp và phân loại thông tin
2. Về phẩm chất:
- Yêu thương con người, kính trọng, biết ơn cha mẹ, người thân.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
- SGK, SGV
- Máy chiếu, máy tính
- Giấy A0 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm
- Phiếu học tập
- Câu thơ, ca dao nói về mẹ và lời ru.
III. Tiến trình dạy học
Hoạt động 1: MỞ ĐẦU
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho học sinh kết nối vào nội dung bài học.
b. Nội dung: Hướng dẫn HS chia sẻ hiểu biết của mình từ phần tri thức đọc hiểu đã học để
kết nối vào văn bản 1.
c. Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện
Sản phẩm dự kiến
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Chia sẻ của học sinh:
So với phần tri thức đọc hiểu về thơ ở 6 và 7 chúng
- Về vần: Ngoài vần chân và vần
ta đã học thì thơ ở 8 có gì phát triển?
lưng lớp 8 được tìm hiểu thêm vần
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
liền và vần cách.
HS hoạt động cá nhân: theo dõi, quan sát, suy nghĩ
- Lớp 8 được tìm hiểu thêm về bố
Bước 3: Báo cáo/ Thảo luận
cục, mạch cảm xúc và cảm hứng chủ
HS trả lời cá nhân
đạo của bài thơ.
Bước 4: Kết luận/ Nhận định
- Vai trò của trí tưởng tượng trong
GV từ câu trả lời của HS, GV chuyển dẫn vào văn
tiếp nhận văn học.
bản 1.
d. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Phần I. Chuẩn bị đọc
a. Mục tiêu: Kích hoạt kĩ năng hiểu biết của HS về vấn đề liên quan đến nội dung bài học.
b. Nội dung: Hướng dẫn HS chia sẻ ý tưởng, suy nghĩ của mình liên quan đến chủ đề bài học.
c. Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện
Sản phẩm dự kiến
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Chia sẻ của học sinh:
Chia sẻ với các bạn 1 bài thơ hoặc câu ca
1. Ta đi trọn kiếp con người
dao mà em yêu thích về người mẹ?
Cũng không đi hết những lời mẹ ru.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
2. Mẹ già như chuối chín cây
HS hoạt động cá nhân: theo dõi, quan sát,
Gió lay mẹ rụng con thời mồ côi.
suy nghĩ
3. Ơn cha nặng lắm ai ơi!
Bước 3: Báo cáo/ Thảo luận
Nghĩa mẹ bằng trời, chín tháng cưu mang.
HS trả lời cá nhân
GV: Nguyễn Thị Huyền
2024

Trang….

Năm học: 2023 -

Trường THCS Tân Hiệp

Kế hoạch bài dạy Ngữ Văn 8

Bước 4: Kết luận/ Nhận định
GV ghi nhận và nhận xét câu trả lời của
HS, chuyển ý.

4.  Đêm nay con ngủ giấc trong
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.
5. Biển Đông có lúc vơi đầy
Chứ lòng cha mẹ biển trời nào dâng.

d. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
Phần II. Trải nghiệm cùng văn bản
a. Mục tiêu: Đọc văn bản và thực hiện một số kĩ thuật đọc thông qua việc trả lời một số câu
hỏi trong khi đọc.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc văn bản.
c. Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện
Sản phẩm dự kiến
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
II. Trải nghiệm cùng văn bản
- GV hướng dẫn HS giải thích từ khó trước khi đọc 1. Kĩ năng liên hệ, suy luận
văn bản.
2. Đọc văn bản
- GV hướng dẫn HS đọc văn bản đọc to, rõ ràng, - Liên hệ:
diễn cảm; cách ngắt nhịp khi đọc.
Cái cò đi đón cơn mưa
- Trong quá trình đọc, gặp các box câu hỏi, liên hệ,
Tối tăm mù mịt ai đưa cò về
suy luận dừng lại 1 phút để liên hệ, suy ngẫm trả
Cò về thăm quán cùng quê
lời.
Thăm cha thăm mẹ cò về thăm anh.
- Suy luận:
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- Nếu như 7 khổ thơ trước vẻ đẹp
- HS đọc và lắng nghe văn bản theo hướng dẫn.
thiên nhiên, tình yêu quê hương được
Bước 3: Báo cáo/Thảo luận
thể hiện qua lời  mẹ, thì sang đến khổ
- HS hoạt động cá nhân.
thơ cuối, lời  ru của mẹ là lời động
Bước 4: Kết luận/ Nhận định
GV nhận xét cách đọc, uốn nắn những bạn có cách viên để con biết phấn đấu, biết nuôi
dưỡng ước mơ, đam mê và đó là động
đọc chưa chính xác.
lực lớn để người con cố gắng.
d. Sản phẩm: Phần đọc của HS.
Phần III. Suy ngẫm và phản hồi
a. Mục tiêu: Giúp HS:
- Nhận biết và phân tích nét độc đáo của bài thơ thể hiện qua từ ngữ, hình ảnh, bố cục, mạch
cảm xúc; nhận biết và phân tích được vai trò của tưởng tượng trong tiếp nhận văn học.
- Nhận biết và phân tích được chủ đề, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc thông
qua hình thức nghệ thuật; phân tích được một số căn cứ để xác định chủ đề, nhận biết và phân
tích được tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của người viết thể hiện qua văn bản.
- Nhận xét được nội dung phản ánh cách nhìn, cuộc sống, con người của tác giả trong VB văn
học.
b. Nội dung:
- GV cho HS làm việc cá nhân và thảo luận nhóm
- HS làm việc cá nhân trả lời câu hỏi, thảo luận nhóm trưng bày sản phẩm
- Phiếu học tập, phần trình bày của học sinh.
GV: Nguyễn Thị Huyền
2024

Trang….

Năm học: 2023 -

Trường THCS Tân Hiệp

Kế hoạch bài dạy Ngữ Văn 8

c. Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
HS làm việc cá nhân:
- Văn bản thuộc thể thơ gì? Căn cứ vào đâu để em
xác định như vậy?
GV chiếu 4 khổ của bài thơ phát vấn:
- Xác định những cặp vần được gieo với nhau trong
các khổ thơ? Vần trong bài thơ là vẫn cách hay vần
liền?
- Bài thơ chủ yếu ngắt nhịp bao nhiêu?
- Nêu tác dụng của cách gieo vần, ngắt nhịp trong
bài thơ?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS làm việc cá nhân.
- GV theo dõi, hướng dẫn.
Bước 3: Báo cáo/ Thảo luận
- Gv gọi HS bất kì trả lời, HS khác theo dõi, nhận
xét.
Bước 4: Kết luận/ Nhận định
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
GV chia HS thành 6 nhóm (hạn chế chia nhóm
lớn) hoàn thành các phiếu học tập số 1, 2, 3 (hồ sơ
dạy học)
Nhóm 1, 2: Tìm hiểu bố cục, mạch cảm xúc.
Nhóm 3, 4: Tìm hiểu hình ảnh đặc sắc.
Nhóm 5, 6: Tìm hiểu hình ảnh người mẹ.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập.
- GV theo dõi, hướng dẫn.
Bước 3: Báo cáo/Thảo luận
- Gv bốc thăm gọi nhóm bất kì báo cáo sản phẩm,
các nhóm khác theo dõi, nhận xét.
Bước 4: Kết luận/ Nhận định
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức, yêu cầu các
nhóm hoàn thiện sản phẩm (nếu thiếu sót).
- Giảng cho HS nét độc đáo trong bố cục cũng chính
là mạch cảm xúc của bài thơ.
- Bình giảng giúp HS hiểu sâu hơn về các hình ảnh
GV: Nguyễn Thị Huyền
2024

Trang….

Sản phẩm dự kiến
III. Suy ngẫm và phản hồi
1. Nét độc đáo của thể loại thơ thể
hiện trong văn bản
- Thể thơ: sáu chữ (mỗi dòng có 6
chữ, bài thơ gồm nhiều khổ, mỗi khổ
4 dòng thơ).
a. Vần, nhịp
- Gieo vần cách: ngào – dao, xanh –
chanh, rồi – nôi, nao – cao, ra – xa.
- Ngắt nhịp chủ yếu 2/4 đều đặn.
=> Tạo liên kết giữa các dòng thơ, kết
hợp với nhịp thơ đều đặn gợi cảm giác
nhịp võng, nhịp đưa nôi.

Sản phẩm dự kiến
b. Bố cục, mạch cảm xúc

Năm học: 2023 -

Trường THCS Tân Hiệp

Kế hoạch bài dạy Ngữ Văn 8

đặc sắc trong bài thơ đặc biệt là hình ảnh người mẹ,
biện pháp tu từ và hiệu quả của nó.
Dự kiến sản phẩm phiếu học tập số 1:
Khổ 1-2
Khổ 3-7
Khổ 8
Lời mẹ hát ru đưa con đến Hình ảnh người mẹ từ lúc Lời ru đã chắp cánh cho
với hình ảnh quê hương
còn trẻ đến lúc tóc bạc con bay xa, trưởng thành
trong tình yêu thương lẫn
xót xa của con
Nét độc đáo cua bố cục: Gợi tả sự lớn dần của nhân vật con, từ khi còn bé đến lúc
trưởng thành song hành với dấu ấn thời gian trong cuộc đời mẹ.
c. Hình ảnh đặc sắc
Dự kiến sản phẩm phiếu học tập số 2:
Quan sát kĩ các hình ảnh thơ và hoàn thành phiếu
Hình ảnh

BP tu
từ

Ý nghĩa

Chòng chành nhịp võng ca
dao

Đảo
ngữ

- Gợi tả hình ảnh mẹ đưa võng ru con đồng
thời gợi âm thanh trầm bổng của những câu ca
mẹ hát.

Vầng trăng mẹ thời con gái/
Vẫn còn thơm ngát hương
cau.

Ẩn dụ

- Gợi tả vẻ đẹp rạng rỡ của mẹ thời son trẻ.

2. Hình ảnh người mẹ
Dự kiến sản phẩm phiếu học tập số 3:
Quan sát các khổ thở 3 – 7 hoàn thành phiếu
Từ ngữ, hình ảnh miêu
tả người mẹ

BP tu từ

Cảm nhận về hình ảnh người mẹ

- Vầng trăng
- giã gạo ru con
- Áo bạc phơ bạc phếch
- Thời gian chạy … trắng
đến nôn nao
- Lưng còng dần xuống

Ẩn dụ
Liệt kê
Điệp từ
Nhân hóa, ẩn
dụ

- Mẹ với vẻ đẹp dịu dàng, trong sáng thời
son trẻ.
- Tảo tần, chịu thương chịu khó.
- Sự vất vả, lo toan; gánh nặng cuộc đời,
gánh nặng thời gian in hằn trên mái tóc, trên
lưng mẹ nhưng lời ru của mẹ vẫn ngọt ngào,
thảo thơm, gửi gắm tất cả những lời tốt đẹp
vào lời ru con.

Sự độc dáo trong cách khắc họa hình ảnh người mẹ: Hình ảnh người mẹ được khắc họa
GV: Nguyễn Thị Huyền
2024

Trang….

Năm học: 2023 -

Trường THCS Tân Hiệp

Kế hoạch bài dạy Ngữ Văn 8

hòa lẫn vào lời ru, hình ảnh mẹ trong từng khổ thơ hiện lên song hành với tình cảm của
con với mẹ.
Tổ chức thực hiện

Sản phẩm dự kiến

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ.
1. Tìm hiểu tình cảm, cảm xúc của tác giả:
- Liệt kê những từ ngữ thể hiện trực tiếp tình cảm,
cảm xúc của tác giả dành cho mẹ?
- Từ đó em hiểu tình cảm, cảm xúc tác giả dành
cho mẹ là tình cảm gì?
2. Tìm hiểu cảm hứng chủ đạo và chủ đề văn
bản:
- Cảm hứng chủ đạo là gì? (Là trạng thái cảm xúc
mãnh liệt, thường gắn với tư tưởng và đánh giá
nhất định được thể hiện xuyên suốt tác phẩm, tác
động đến cảm xúc của người đọc.)
- Từ đó, em hãy cho biết cảm hứng chủ đạo của bài
thơ là gì?
- Xem lại các đặc điểm về vần, nhịp, cách sử dụng
hình ảnh trong mục 1, 2 cho biết: vần, nhịp, cách
sử dụng hình ảnh có tác dụng gì trong việc thể hiện
cảm hứng đó?
- Nhan đề văn bản là gì? (Nhan đề là tên văn bản,
thường thể hiện nội dung chính của văn bản. =>
Người đọc có thể dự đoán được nội dung văn bản
dựa vào nhan đề.)
- Chủ đề của văn bản “Trong lời mẹ hát” là gì?
- Nhận xét về vai trò của nhan đề đối với việc thể
hiện chủ đề văn bản?
- Qua việc đọc hiểu văn bản, theo em muốn đọc
hiểu thể loại thơ sáu chữ, bảy chữ em phải làm gì?
Bức 2: Thực hiện nhiệm vụ.
- HS hoạt động cá nhân.
- GV theo dõi, gợi mở.
Bước 3: Báo cáo thảo luận.
- GV gọi HS bất kì trả lời, HS khác bổ sung.
Bước 4: Kết luận nhận định.
Gv nhận xét câu trả lời, chốt kiến thức, giúp HS hệ
thống cách đọc hiểu văn bản thơ sáu chữ, bảy chữ
theo đặc trưng thể loại:
- Tìm và nhận xét hiệu quả của những từ ngữ, hình

3. Tình cảm, cảm xúc của tác giả.
- Những từ ngữ thể hiện trực tiếp tình
cảm, cảm xúc: lạy trời đừng giông bão,
thương mẹ, nôn nao.
=> Thể hiện tình yêu thương sâu sắc,
lòng biết ơn đối với mẹ.
4. Cảm hứng chủ đạo và chủ đề văn
bản.
a. Cảm hứng chủ đạo.
- Cảm hứng về những hy sinh của đời
mẹ và những giá trị tốt đẹp mà mẹ đã
truyền dạy cho con qua lời ru.
=> Các yếu tố vần, nhịp, cách sử dụng
hình ảnh có tác dụng thể hiện rõ cảm
hứng chủ đạo từ đó tác động đến tình
cảm, cảm xúc của người đọc.
b. Chủ đề văn bản.
- Qua hình ảnh lời ru con của mẹ, tác
giả thể hiện tình yêu thương sâu sắc,
lòng biết ơn đối với mẹ và tình yêu quê
hương đất nước mà mẹ đã truyền dạy
cho con.

GV: Nguyễn Thị Huyền
2024

Trang….

Năm học: 2023 -

Trường THCS Tân Hiệp

Kế hoạch bài dạy Ngữ Văn 8

ảnh, biện pháp tu từ, vần, nhịp.
- Làm rõ tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của
bài thơ.
- Xác định bố cục, mạch cảm xúc, chủ đề, thông
điệp mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
d. Sản phẩm:
Phần IV. Tổng kết
a. Mục tiêu: Giúp HS:
- Khái quát lại được đặc trưng thể loại văn bản thơ 6 chữ thể hiện trong văn bản đã học.
b. Nội dung:
- GV cho HS làm việc cá nhân hoặc thảo luận nhóm đôi.
c. Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện
Sản phẩm dự kiến
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Qua đọc hiểu văn bản 1, em hãy khái quát lại
những đặc trưng cơ bản của thể loại thơ 6 chữ thể
hiện trong văn bản?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS làm việc cá nhân, quan sát lại nội dung bài
học, vận dụng kĩ năng hệ thống kiến thức để trả lời
câu hỏi
Bước 3: Báo cáo thảo luận
- GV gọi HS bất kì trả lời câu hỏi, HS khác bổ
sung, hoàn thiện.
Bước 4: Kết luận nhận định
Gv nhận xét câu trả lời, chốt kiến thức. Về cách
đọc hiểu thể loại thơ sẽ được khái quát sau khi đọc
xong VB2.

5. Kết luận theo đặc trưng thể loại.
- Thể thơ sáu chữ (mỗi dòng có 6 chữ,
bài thơ gồm nhiều khổ, mỗi khổ 4 dòng
thơ).
- Gieo vần, ngắt nhịp đa dạng.
- Bố cục và mạch cảm xúc: bố cục 3
phần gợi tả sự lớn dần của nhân vật con,
từ khi còn bé đến lúc trưởng thành song
hành với dấu ấn thời gian trong cuộc đời
mẹ.
- Các yếu tố vần, nhịp, cách sử dụng
hình ảnh có tác dụng thể hiện rõ cảm
hứng chủ đạo của văn bản.
- Nhan đề đã thể hiện được chủ đề bài
thơ.

d. Sản phẩm:
- Phần trình bày của học sinh.
Hoạt động 3: LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Qua đọc hiểu biết nhận ra cách thể thiện hình ảnh người mẹ trong văn bản.
b. Nội dung: Đặt câu hỏi liên quan đến nội dung bài học.
c. Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện
Sản phẩm dự kiến
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ.
HS thảo luận nhóm đôi:
Cách thể hiện hình ảnh người mẹ trong bài thơ này có gì
khác với cách thể hiện hình ảnh người mẹ trong bài thơ
GV: Nguyễn Thị Huyền
2024

Trang….

- Trong lời mẹ hát: tình yêu
thương, lòng biết ơn đối với
mẹ được lồng ghép và tái hiện
thông qua hình ảnh lời ru con.
Năm học: 2023 -

Trường THCS Tân Hiệp

Kế hoạch bài dạy Ngữ Văn 8

“Mẹ” của Đỗ Trung Lai?
- “Mẹ” của Đỗ Trung Lai:
tình yêu thương, lòng biết ơn,
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ.
nỗi xót xa, bất lực trước thời
- HS thảo luận nhóm
gian in hằn trên hình dáng mẹ
Bước 3: Báo cáo thảo luận.
được thể hiện thông qua hình
- GV gọi nhóm ngẫu nhiên trả lời câu hỏi.
ảnh sóng đôi mẹ với cây cau.
Bước 4: Kết luận nhận định.
Gv nhận xét câu trả lời, chốt kiến thức.
d. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
Hoạt động 4: VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức bài học trả lời một số câu hỏi liên quan đến bài học.
b. Nội dung: Tổ chức trò chơi QUÀ TẶNG MẸ
c. Tổ chức thực hiện:
Tổ chức thực hiện
Dự kiến sản phẩm
B1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV chuyển giao nhiệm vụ: Gv tổ chức trò chơi QUÀ TẶNG MẸ
1. Văn bản “Trong lời mẹ hát” sử dụng cách gieo vần nào?
Vần cách
2. Câu thơ “Thời gian chạy qua tóc mẹ” sử dụng biện pháp tu từ nào?
Nhân hóa
3. Vì sao tác giả lại lựa chọn hình ảnh “vầng trăng” để nói đên vẻ đẹp của mẹ thời
con gái?
Vì giữa mẹ thời con gái với vâng trăng có sự tương đồng: vẻ đẹp trong sáng, dịu dàng…
4. Em hiểu gì về tình cảm của tác giả dành cho người mẹ qua bài thơ?
Tình yêu thương sâu sắc, lòng biết ơn đối với mẹ.
5. Văn bản “Trong lời mẹ hát” gợi em nhớ đến gương mặt thân yêu nào?
Người mẹ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện nhiệm vụ
- Gv quan sát, lắng nghe gợi mở
- HS thực hiện nhiệm vụ;
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- Gv tổ chức hoạt động
- Hs nhận xét
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến thức
d. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
4. Nhận xét, dặn dò
*Đối với bài học tiết này:
Xem lại tri thức ngữ văn:
- Đặc điểm thơ 6 chữ.
- Chủ đề: Những gương mặt thân yêu.
- Khái niệm hình ảnh thơ, vần nhịp và vai trò vần, nhip trong thơ.
GV: Nguyễn Thị Huyền
2024

Trang….

Năm học: 2023 -

Trường THCS Tân Hiệp

Kế hoạch bài dạy Ngữ Văn 8

- Khái niệm thông điệp văn bản.
- Văn bản Trong lời mẹ hát.
*Đối với bài học tiết tiếp theo:
- Đọc và tìm hiểu đặc điểm hình thức, thể thơ, hình ảnh, nhịp thơ bài Nhớ đồng của Tố Hữu.
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO DÀNH CHO HỌC SINH
Những bài thơ 6 chữ: Dặn con (Trần Nhuận Minh), Về thăm trường cũ (Huỳnh Minh Nhật)
V. RÚT KINH NGHIỆM
...............................................................................................................................................
Duyệt của tổ trưởng/tổ phó

GV: Nguyễn Thị Huyền
2024

Giáo viên

Trang….

Năm học: 2023 -